Nog tot het begin van de lente draait in het Permekemuseum in Jabbeke alles rond één belangrijk onderwerp: de mens. In de tentoonstelling Zie de mens ontdek je hoe kunstenaars laten zien wat mensen voelen, meemaken en doormaken in hun leven.
Collectie Mu.ZEE, Kunstmuseum aan zee
De bedelaar behoort samen met Boer met schop en De zaaier tot een reeks van drie landelijke figuren die Permeke begin jaren dertig realiseerde. Permeke isoleerde de figuren uit hun dagelijkse omgeving. Ze beheersen het hele vlak. Bepaalde delen van het lichaam zijn sterk benadrukt, zoals handen, voeten en ogen, door ze uit te vergroten en te vervormen.
Grote, sterke figuren
Kunstenaar Constant Permeke (1886–1952) schilderde vooral gewone mensen, zoals vissers en boeren. Hij beeldde hen vaak groot af, zodat ze bijna het hele schilderij vullen. Zijn figuren zien er stevig en krachtig uit. Toch tonen ze ook gevoelens, zoals vermoeidheid, verdriet of stilte.
De mensen in zijn schilderijen kijken meestal niet naar de toeschouwer. Ze zijn aan het werk op het land of onderweg om vis te verkopen. Permeke keek heel goed naar hoe mensen leefden. Met donkere kleuren en dikke verfstreken maakte hij hun lichamen zwaar en sterk. Met fijne lijnen tekende hij details en emoties.
Collectie Mu.ZEE, Oostende.
In ‘Over Permeke’ gluren we even binnen in het gezinsleven ten huize Permeke. Vader Constant leest zijn krant, waarin het dikwijls ‘over Permeke’ ging, door de vele kritieken op zijn non-conformistische werk. Het meisje met het groene strikje is Beatty, zijn oudste dochter. Naast haar zit zijn vrouw Marietje, met op de schoot haar zoontje Mattheus die stierf aan de mazelen toe hij drie was. Bron: Permekemuseum, Jabbeke.
Kunst met gevoel
Permeke maakte in zijn leven moeilijke tijden mee. Hij leefde tijdens twee wereldoorlogen en twee van zijn zes kinderen stierven jong. Dat verdriet en die ervaringen hebben invloed gehad op zijn kunst. Tegelijk stond hij bekend als een vriendelijke en warme man. Hij leefde mee met de mensen die hij schilderde. Dat noemen we empathie: je kunt je inleven in hoe iemand anders zich voelt.
Permeke legde niet in woorden uit wat hij precies over “de mens” dacht. Hij liet zijn schilderijen het verhaal vertellen. Daardoor kan iedereen zelf nadenken over wat hij of zij in de kunstwerken ziet.
Andere kunstenaars, andere accenten
Naast werk van Permeke zijn er ook kunstwerken te zien van drie andere kunstenaars.
Philippe Vandenberg (1952–2009) schilderde met dikke lagen verf en snelle, krachtige penseelstreken. Zijn werk laat zien dat mensen soms worstelen met zichzelf of met de wereld om hen heen.
Philip Aguirre y Otegui (1961) toont een beeld van een menselijke figuur die lijkt aangespoeld. De figuur rust niet stevig op de grond, maar staat wankel op twee smalle metalen staven, alsof hij zijn evenwicht probeert te bewaren. Het kunstwerk laat zien hoe kwetsbaar een mens kan zijn, alsof hij elk moment kan omvallen.
Maryam Najd (1965) maakt kunst over het naakte lichaam. In haar werk gaat het niet om schoonheid of versiering, maar om kracht en kwetsbaarheid. Ook bij Permeke betekent “naakt” niet iets grappigs of spannends, maar iets algemeens: het laat de mens zien zoals hij is, zonder extra’s.
Praktische informatie
De tentoonstelling Zie de mens loopt nog tot 19 april 2026 in het Permekemuseum, een satellietmuseum van Mu.ZEE.
Adres: Gistelsteenweg 341, 8490 Jabbeke, België.
Tijdens de wintermaanden toont het museum vooral kunstwerken uit de eigen collectie, waaronder veel werken van Constant Permeke. Meer info.
Gerelateerde artikelen
Hoe bewaar je boter in een museum?
Joseph Beuys maakte kunst met voedingswaren en verpakkingen In een museum verwacht je schilderijen, beelden en misschien foto’s. Maar rekken met oude...
Lees alles voor
Op avontuur met Pol
Een klein beertje dat al generaties lang de wereld rondreist Rode tuinbroek met witte stippen, een vrolijk gezicht en altijd zin in...
Lees alles voor
Opnieuw kijken naar Jakob Smits
Bekende schilderijen en nieuwe ontdekkingen samen in Mol Wie was Jakob Smits? In de tentoonstelling THIS IS SMITS probeert het Jakob Smitsmuseum...
Lees alles voor
Kunst langs gemene wegen
In Watou werken kunstenaars en dichters samen Wat betekent een ‘gemene weg’? Misschien denk je aan een weg die onaardig doet, maar...
Lees alles voor
Lachen zonder woorden
Boerke bekijkt de wereld van de jenever met een scherpe knipoog Boerke praat nooit. Toch vertelt hij in één tekening vaak een...
Lees alles voor
Kunst met voelsprieten
Valérie Mannaerts laat schilderijen, beelden en kleding in elkaar overvloeien Is het een schilderij, een beeldhouwwerk of een kledingstuk? Bij de kunst...
Lees alles voor