‘Onvergetelijk’… meisjes en vrouwen schilderen mee aan de geschiedenis

In musea hangen vaak schilderijen van beroemde mannen uit de 17de eeuw. Maar wist je dat in diezelfde periode ook heel wat vrouwen actief waren als kunstenaar? Hun werk was geliefd, werd verkocht en bewonderd — en toch raakten veel van hun namen later op de achtergrond.

Afbeelding: Zelfportret Judith Leyster, circa 1630.  National Gallery of Art, Washington

De tentoonstelling Onvergetelijk – Vrouwelijke kunstenaars van Antwerpen tot Amsterdam, 1600-1750 in het Museum voor Schone Kunsten Gent brengt daar verandering in. Van 7 maart tot en met 31 mei 2026 ontdek je er kunst van meer dan veertig vrouwen uit de Lage Landen (het vroegere België en Nederland), gemaakt tussen 1600 en 1750.

Meer dan je denkt

In geschiedenisboeken lijkt het soms alsof bijna alleen mannen kunstenaar waren. Toch speelden vrouwen een belangrijke rol in het kunstleven van hun tijd. Ze schilderden portretten en stillevens, maakten prenten en beeldhouwwerken, ontwierpen kant en werkten met textiel of papier.

Na meer dan twee jaar onderzoek brengt het museum voor het eerst zo’n grote verzameling van hun werk samen. Daarmee toont het dat vrouwelijke kunstenaars allesbehalve zeldzaam waren.

Kazen, bloemen en zelfportretten

Een van de blikvangers is een schilderij van Clara Peeters. Rond 1615 schilderde zij een stilleven met kazen en rivierkreeften. Kijk je goed, dan zie je hoe precies ze werkte: de lichtvlek op het metaal, de schaduwen onder de kazen, de fijne details in de schaal.

Ook werk van Judith Leyster en Rachel Ruysch is te zien. Leyster (zie afbeelding bovenaan) schilderde vrolijke taferelen met muzikanten en lachende mensen. Ruysch werd beroemd om haar bloemstillevens waarin elke bloem zorgvuldig is uitgewerkt.

Bijzonder is ook het Portret van een kunstenares (zelfportret) uit de collectie van het museum. De maker is onbekend, maar het schilderij toont een vrouw die zichzelf afbeeldt als kunstenaar. In die tijd was dat opvallend en moedig.

Hoe werd je kunstenares?

De tentoonstelling toont niet alleen kunstwerken, maar vertelt ook verhalen. Hoe leerden deze vrouwen hun vak? Kregen ze les van hun vader of broer? Mochten ze naar een atelier of kunstschool? Werkten ze zelfstandig of samen met familie?

Bezoekers volgen een parcours dat laat zien hoe familie, geld en sociale regels invloed hadden op hun leven. Sommige vrouwen kwamen uit kunstenaarsfamilies. Anderen bouwden zelf een netwerk op. Hun talent was belangrijk, maar kansen en steun speelden ook een grote rol.

Samenwerking over de oceaan

Voor deze tentoonstelling werkt het MSK samen met het ‘National Museum of Women in the Arts’ in Washington D.C. Dat museum onderzoekt al langer het werk van vrouwelijke kunstenaars. Eerst was de tentoonstelling daar te zien in het najaar van 2025. En nu is ze in Gent te bewonderen. Op beide plaatsen worden deels andere werken getoond.

Een kunstwerk van vandaag

In de forumzaal van het museum maakten negen hedendaagse vrouwelijke kunstenaars samen een nieuw werk met de titel X. Op lange stroken gekleurd latex drukten ze met de hand de namen van 179 vrouwelijke kunstenaars uit het verleden. Die stroken hangen in de ruimte en vormen samen één groot kunstwerk. Zo ontstaat een verbinding tussen kunstenaars van vroeger en vandaag.

Met Onvergetelijk wil het museum een vollediger verhaal vertellen over kunst in de Lage Landen. Door het werk van deze vrouwen samen te tonen, wordt duidelijk hoe groot hun bijdrage was aan de kunst van hun tijd. Hun namen waren misschien minder bekend. Maar hun werk was en is belangrijk. En dankzij deze tentoonstelling blijven ze niet langer verborgen.

---

Praktische informatie

Tentoonstelling: Onvergetelijk – Vrouwelijke kunstenaars van Antwerpen tot Amsterdam, 1600-1750
Wanneer: 7 maart 2026 – 31 mei 2026
Waar: Museum voor Schone Kunsten Gent
Fernand Scribedreef 1
9000 Gent

Meer informatie over openingsuren en tickets vind je op de website van het museum. https://www.mskgent.be/