Valérie Mannaerts laat schilderijen, beelden en kleding in elkaar overvloeien

Is het een schilderij, een beeldhouwwerk of een kledingstuk? Bij de kunst van Valérie Mannaerts is het antwoord vaak: een beetje van alles. In de tentoonstelling Antennae in M Leuven zie je hoe zij al meer dan dertig jaar vormen, materialen en ideeën met elkaar vermengt.

Afbeelding: Zaalzicht met ‘Volubly Troublously’, Valérie Mannaerts, M Leuven, 2026, © de kunstenaar, foto : Filip Dujardin voor M Leuven

Valérie Mannaerts werkt niet volgens vaste regels. Ze schildert en tekent, maar maakt ook beelden, gordijnen, kledingstukken en grote installaties die een hele museumzaal veranderen. Daarvoor gebruikt ze heel verschillende materialen: van wol, hout en keramiek tot brons, textiel en papier-maché. Soms wordt een beschilderd doek een beeldhouwwerk. Een kimono verandert in een kunstwerk en een gordijn vormt plots een kamer binnen de kamer.

Kijken met je voelsprieten

De titel Antennae betekent ‘voelsprieten’. Insecten gebruiken hun antennes om de wereld rondom zich te onderzoeken. Ze voelen ermee waar ze zijn en vangen allerlei signalen op.

Valérie Mannaerts lijkt tijdens het werken ook zulke onzichtbare voelsprieten te gebruiken. Ze kijkt aandachtig naar haar omgeving, haar eigen lichaam, materialen en voorwerpen. Vervolgens zoekt ze naar onverwachte verbanden. Wat gebeurt er bijvoorbeeld als iets zachts plots zwaar wordt? Wanneer is een gewoon voorwerp niet langer een gebruiksvoorwerp, maar een kunstwerk? En kan een beeld ook lijken op iets wat leeft?

Je hoeft in deze tentoonstelling dus niet altijd meteen te begrijpen wat een kunstwerk betekent. De kunstenaar laat ruimte voor je eigen gedachten. Misschien herken jij in een vorm iets heel anders dan de persoon die naast je staat. Geen van beide antwoorden hoeft verkeerd te zijn.

‘Tender Vessel’, Valérie Mannaerts, 2024 © de kunstenaar, foto: Tom Van Hee (in het atelier)

Lichte schoenen met een zwaar geheim

Een mooi voorbeeld is Tender Vessel. Voor dit werk vertrok Mannaerts van een oude gewoonte: vroeger lieten sommige ouders de eerste schoentjes van hun kind in brons namaken. Zo konden ze die voor altijd bewaren.

De kunstenaar draaide dat idee om. Ze maakte de schoentjes zelf van licht canvas, een soort stevige stof. Alleen de binnenkant goot ze in brons. Aan de buitenkant zien de schoentjes er zacht en kwetsbaar uit, maar vanbinnen zijn ze zwaar en sterk. Zo brengt één kunstwerk twee tegenstellingen samen: licht en zwaar, broos en stevig, tijdelijk en blijvend.

Portret Valérie Mannaerts, 2024 © De Kunstenaar, Foto: Tom Van Hee

Wandelen door een geweven tuin

In een andere zaal staat Private Architecture, een groot rond gordijn dat uit zeven geweven delen bestaat. Op het textiel verschijnen planten, bomen, dieren en voorwerpen. Samen vormen ze een tuin waar je met je ogen doorheen kunt wandelen.

Het werk werd oorspronkelijk gemaakt voor een gebouw van Pleegzorg in Leuven. Daar is een ruimte waar pleegkinderen hun ouders kunnen ontmoeten. Het gordijn moest beschutting en rust bieden, zonder de ruimte helemaal af te sluiten. Zelfs wanneer het dicht is, blijft de tuin zichtbaar.

In M Leuven staat het werk als een cirkel opgesteld. Daardoor lijkt het tegelijk op een kunstwerk, een schuilplek en een kamer zonder stenen muren. De kunstenaar noemt zoiets ‘private architecture’: een eigen, beschermde plek midden in een grotere ruimte.

Geen reis van oud naar nieuw

Antennae brengt werk uit meer dan dertig jaar samen, maar de tentoonstelling is niet opgebouwd als een tijdlijn. Je begint dus niet bij het oudste werk om netjes bij het nieuwste te eindigen. De kunstwerken zijn volgens thema’s en gevoelens bij elkaar geplaatst.

In vijf zalen ontdek je hoe schilderijen beelden worden, hoe kleding iets over het lichaam kan vertellen en hoe kunst de ruimte rondom je verandert. Eén zaal lijkt zelfs op een grote buitentuin. De tentoonstelling eindigt met een nieuwe installatie waarin een reusachtige mobile centraal staat.

Valérie Mannaerts nodigt je uit om langzaam te kijken en je eigen voelsprieten te gebruiken. Let op materialen, kleuren en vormen. Kijk hoe een kunstwerk in de ruimte staat en welk gevoel het bij je oproept. Misschien ontdek je dan dat een voorwerp nooit zomaar één ding hoeft te zijn.

Praktisch

Wat? Antennae van Valérie Mannaerts
Waar? M Leuven, Leopold Vanderkelenstraat 28, 3000 Leuven
Wanneer? Tot en met 30 augustus 2026
Open: maandag, dinsdag, vrijdag, zaterdag en zondag van 11 tot 18 uur;
donderdag van 11 tot 22 uur; woensdag gesloten
Meer informatie en tickets: www.mleuven.be

Auteur

lvd@6minutes.be

Gerelateerde artikelen

Beelden die verhalen vertellen zonder woorden

Kan een beeldhouwwerk een verhaal vertellen? Over mensen die op reis gaan, op de vlucht zijn of ergens een veilige plek zoeken?...

Lees alles voor

Gewone dingen worden bijzondere kunst

Een gieter, een kookpot of een fruitpers. Je vindt ze in bijna elk huis en meestal kijk je er nauwelijks naar. Maar...

Lees alles voor

Kleine beeldjes, grote verhalen

Heb je thuis een beeldje op een kast staan? Misschien een dier, een figuurtje of een klein kunstwerk dat je ouders of...

Lees alles voor

Nachtraven: wie bakt ons brood terwijl wij slapen?

Terwijl jij lekker ligt te slapen, zijn er mensen die al hard aan het werk zijn. Zoals de bakker, die midden in...

Lees alles voor

CLARA SPILLIAERT – Wat leeft er onder je picknickdeken?

Je spreidt een deken uit op het gras, haalt je boterhammen boven en begint aan een picknick. Maar terwijl jij boven op...

Lees alles voor

TALKING HEADS – Gezichten met geheimen

Een schilderij dat meer dan vijftig jaar verdwenen was en plots weer opduikt: dat klinkt als het begin van een detectiveverhaal. In...

Lees alles voor